Hoe merken kunnen bijdragen aan de maatschappij

Category : b-open blogposts

Marketing wordt door veel mensen nog gezien als veroorzaker van maatschappelijke problemen, zoals ongebreidelde groei en overconsumptie. Hierbij overheerst het gevoel dat consumenten spullen worden “aangesmeerd” die ze helemaal niet nodig hebben. Marketing is echter bij uitstek in staat om een zinvolle bijdrage te leveren aan de maatschappij. Dat vergt wel een paradigmashift in het denken over de rol van marketing en merken in de maatschappij. De maatschappelijke betekenis van het merk is hiervoor een nuttig handvat.

We moeten weg van het korte termijn denken en de te eenzijdige focus op een eendimensionale merkbelofte voor een specifieke ’product-marktcombinatie’. Het marketing vak herdefiniëren: vanuit eigen visie en principes inspelen op echte behoeften in de markt, of beter gezegd in de maatschappij. Hiervoor dienen marketeers de samenhang in de behoeften van verschillende stakeholders goed te doorgronden. En deze vervolgens te vertalen naar een relevante strategie en concrete oplossingen en producten, waar klanten, de maatschappij en het merk zelf beter van worden. Marketing is als geen ander vak in staat houding en gedrag van mensen te beïnvloeden. Als dat gebeurt om bij te dragen aan het oplossen van maatschappelijke vraagstukken, creëert een merk extra relevantie. Zo levert marketing als vakgebied een zinvolle maatschappelijke bijdrage.

De uitdaging voor marketeers begint met het benoemen van een ambitieus, hoger maatschappelijk doel, waaraan het merk wil bijdragen. Deze maatschappelijke betekenis van het merk is de onderscheidende belofte en het engagement van een merk bij het oplossen van maatschappelijke problemen, waardoor (potentiële) klanten het merk meer waarderen. Belangrijkste ankerpunten zijn de positionering, identiteit en waarden van het merk. Extern bieden maatschappelijke issues en inzichten in wat consumenten beweegt, aanknopingspunten voor het vinden van de relevantie. De kerncompetenties van het bedrijf en de maatschappelijke impact vormen de interne haakjes, die bepalen hoe geloofwaardig en substantieel de maatschappelijke betekenis van het merk is.

Alleen als de maatschappelijke betekenis ook echt substantie heeft, kan deze bijdragen aan het succes en de strategie van een merk. En die businesscase wordt ook empirisch bewezen. Uit een recente studie van Harvard blijkt namelijk dat bedrijven met een duurzaam profiel over de afgelopen 18 jaar gemiddeld 4,8 % beter presteren dan bedrijven met een minder duurzaam profiel. Het loont dus ook!

Goed leiderschap doet volgen

1

Category : b-open blogposts

Op 22 november organiseert The Guardian in samenwerking met Unilever het Sustainable Living debat, een live online debat waarin o.a. Paul Polman zijn visie zal geven op de mogelijkheden om consumenten te enthousiasmeren voor duurzaamheid.

Er wordt regelmatig beweerd dat marketing verantwoordelijk is voor het over-consumentisme en andere maatschappelijke problemen. Blijkbaar heeft marketing een enorme invloed. Het is een vak, dat de houding en het gedrag van mensen kan veranderen: zowel in negatieve als in positieve zin. Het is maar net welke intentie je hebt. Ik ben ervan overtuigd dat de kracht van marketing ook gebruikt kan worden om consumenten te inspireren tot duurzame gedragsverandering, zoals het thema van het debat is. En zo kan bijdragen aan duurzame ontwikkeling of het oplossen van maatschappelijke problemen.

Lees de hele blog

Communicatie over MVO kan imago schaden

Category : b-open blogposts

Deze opvallende conclusie staat in een onlangs verschene studie ‘Doing poorly by doing good’. Daaruit blijkt dat het type merkconcept bepalend is voor het effect dat de communicatie over MVO heeft op het imago van het merk. Wat voor het ene merk werkt, kan voor het andere merk juist negatief uitpakken.

Dat verschil wordt veroorzaakt doordat de consument een conflict ervaart tussen de positionering van het merk en de MVO boodschap. Dit ‘motivational conflict’ doet zich, aldus de onderzoekers, vooral voor bij luxe merken, zoals Rolex of BMW, die gericht zijn op zelfverheffing (self-enhancement). Daarom werken ook reclames over groene SUV’s niet. Bij merken, die meer gericht zijn op openheid (bijv. Apple) of behoud/traditie, resoneert het MVO verhaal beter met de positionering en wordt dat conflict minder ervaren. Dit type merken kan door te communiceren over MVO wel een beter imago creëren.

Het onderzoek illustreert dat authenticiteiten de intenties of motieven, waarom een merk aan MVO doet, cruciaal zijn voor de geloofwaardigheid en effectiviteit van communicatie over MVO. Als de associaties van het merk en MVO niet met elkaar matchen, voelt de consument aan dat er iets niet klopt. Er wordt ook aangegeven dat dit effect op een onderbewust niveau plaats vindt.

Wereldmarketeers: voor de verandering

Category : b-open blogposts

De onderstroom die zich met de Occupy beweging onder burgers manifesteert is ook in de marketingwereld merkbaar. Steeds meer marketeers voelen de behoefte om zich met hun vak en binnen hun bedrijf in te zetten voor positieve verandering. Marketeers die schoon schip willen maken met het beeld van marketing als veroorzaker van overconsumentisme en allerlei andere maatschappelijke problemen; en marketing juist willen inzetten voor de oplossing van die problemen.

Platform
We zien een beweging op gang komen van mensen die marketing, leiderschap en duurzaamheid met elkaar verbinden. Onder NIMA vlag zijn we met een aantal marketeers een initiatief gestart om die beweging te versnellen: Wereldmarketeers, een platform van en voor marketeers die met hun business een betere wereld willen creëren. Want hoewel de wil er is, blijkt de praktijk weerbarstig. Met Wereldmarketeers willen we vragen opwerpen, ervaringen delen en gezamenlijk oplossingen zoeken. Dat kan gaan over allerlei zaken: weerstanden waar je in je bedrijf tegen aan loopt, handvatten om duurzaamheid in je merk te verankeren, authenticiteit, nieuwe business modellen, persoonlijk leiderschap of employee engagement. Er zijn diverse goede voorbeelden, waaruit we inspiratie kunnen halen. Denk aan Let’s color van AkzoNobel, Mission Zero van InterfaceFlor of Unilever’s Sustainable Living Plan. Een mooi, recent voorbeeld van engagement is Unilever Australië dat al haar medewerkers symbolisch tot ‘head of sustainanibity’ heeft benoemd en voorzien van een gepersonaliseerd visitekaartje en een bijpassende job description. Paul Polman gaf onlangs een uitgebreid interview in Trouw, waarin hij aangeeft hoe Unilever het verschil wil maken. Opvallend en interessant daarbij zijn vooral de vele bijzonder positieve reacties van lezers van Trouw. Enkele quotes: “Verrast dat een groot concern als Unilever de dingen wil gaan veranderen. een voorbeeld voor andere.” En: “Geweldig. Dit verdient een groot compliment en navolging. In woord en daad.”

Lees de hele blog

Authenticiteit vraagt om een oprechte intentie

Category : b-open blogposts

Volgens recent onderzoek van Berenschot vinden marketeers authenticiteit, social media en duurzaamheid/MVO de drie belangrijkste trends. Deze hangen bovendien met elkaar samen. Marketeers beseffen dat het urgent en noodzakelijk is in te spelen op de ‘duurzaamheidstrend’ en duurzaamheid/ MVO te integreren in hun marketing. En ze realiseren zich dat het belangrijk is dat dit door de markt als authentiek wordt ervaren.

Om dat gevoel van authenticiteit kracht bij te zetten zeggen bedrijven vaak dat duurzaamheid of MVO in het DNA van de organisatie of het merk zit. Eén van de meest misbruikte zinsnedes, volgens mij. Het is lang niet altijd waar en het heeft ook geen zin om dat letterlijk te zeggen. Die conclusie moeten klanten zelf trekken. Maar hoe bereik je dat dan?

Voorwaarde 1 voor authenticiteit is dat MVO in de organisatie verankerd moet zijn. Walk your talk. Dat begrijpen marketeers inmiddels wel. Ook is het riskant in je profilering te snel te grote sprongen te maken ten opzichte van je huidige imago, als dat nog niet zo duurzaam is. Dat kan immers als te opportunistisch en als green washing gezien worden.

Lees de hele blog

Visionair leiderschap essentieel voor wereldmarketeers

Category : b-open blogposts

Afgelopen week overleed Ray Anderson, oprichter en chairman van Interface, fabrikant van tapijttegels, en één van de meest gelauwerde duurzame industriële leiders. Hij wist niet alleen zijn eigen bedrijf succesvol te transformeren tot één van de duurzaamste bedrijven ter wereld. Een groot deel van de sector volgde en de aanpak van Interface is een inspiratiebron voor vele andere bedrijven.

Het meest wezenlijke aspect van de Interface case vind ik het visionair leiderschap dat Anderson getoond heeft. Begin jaren ’90 realiseerde hij dat de manier waarop zijn bedrijf tot dat moment opereerde, in zijn eigen woorden door de aarde te “plunderen”, niet langer kon. Een passage uit het boek ‘Ecology of commerce’ zorgde voor een life changing moment, een paradigmashift in zijn denken. Hij formuleerde een ambitieuze visie om binnen 20 jaar de negatieve impact op het milieu te reduceren tot nul. Later werd dit Mission Zero gedoopt.
Lees de hele blog

Marketing 3.0 vergt paradigma shift

Category : b-open blogposts

De legitimering en het succes van een merk schuilen niet alleen in een relevante belofte aan de afnemer, maar ook in de maatschappelijke betekenis van een merk.

De markt voor marketing- en merkadvies is in verandering, aldus Richard Smit in het FD van 25 januari. In de laatste zin van dat artikel werd gesteld: “De grote markt is nu marketing 3.0: hoe ga je om met de behoefte aan merken die duurzaam en maatschappelijk verantwoord zijn?” Die vraag schreeuwt om een antwoord.

Marketing krijgt vaak het stempel opgedrukt als aanjager van de wegwerpeconomie, waarin consumenten met “marketingtrucs” worden verleid producten te kopen die ze eigenlijk niet nodig hebben. Daarbij worden merken gecreëerd door associaties aan producten toe te voegen die er eigenlijk niet zijn. Producteigenschappen of –voordelen worden overdreven en mooier neergezet dan de werkelijkheid is, om maar op te kunnen vallen. Geen wonder dat de geloofwaardigheid en authenticiteit van merken vaak ver zoeken zijn en het vak in een identiteitscrisis dreigt te raken.

Lees de hele blog

Maatschappelijke betekenis: hefboom voor een sterker merk

Category : b-open blogposts

Geloofwaardige MVO marketing begint met het definiëren van je maatschappelijke betekenis.

Duurzaamheid en MVO staan ondanks, of misschien ook wel dankzij de crisis, definitief op de agenda. Het integreren van MVO in marketing voelt voor veel bedrijven alleen nog een beetje aan als schaatsen op dun ijs. Geloofwaardigheid en authenticiteit zijn vaak nog ver te zoeken. Dat komt omdat het huidige merkdenken vaak nog eenzijdig is gefocust op de consument en zijn primaire behoefte. MVO is in veel gevallen een “corporate ding” daar naast.

Een merk is steeds meer onderdeel van een uitgebreid sociaal systeem en krachtenveld van verschillende stakeholders, zoals ook Philip Kotler beschrijft in Marketing 3.0. Alles hangt steeds meer met elkaar samen en de transparantie neemt toe. Het is voor merken daarom van wezenlijk belang open te staan voor en verbonden te zijn met hun omgeving en stakeholders. De legitimering en het succes van een merk schuilen dus niet alleen in een relevante belofte aan de afnemer, maar ook in de maatschappelijke betekenis die het merk voor zichzelf ziet, iets wat bevestigd wordt in het recente onderzoek Goodpurpose 2010 van Edelman.

Lees de hele blog